ଆଜି ବିଶ୍ୱ ଗୃହହୀନ ଦିବସ : ଏବେ ବି ରାସ୍ତା କଡରେ ୧୭ ଲକ୍ଷ ଲୋକ
ଖାଦ୍ୟ, ପୋଷାକ ଏବଂ ବାସଗୃହ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିର ମୌଳିକ ଆବଶ୍ୟକତା ଅଟେ। ଏହି ମୌଳିକ ଅଧିକାର ସହିତ ବଞ୍ଚିବାର ଅଧିକାର ରହିଛି। ଏହା ମଧ୍ୟରୁ ‘ବିଶ୍ୱ ଗୃହହୀନ ଦିବସ’ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଅକ୍ଟୋବର ୧୦ରେ ପାଳନ କରାଯାଇ ଆସୁଛି। ଏହି ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଦିନ ଉନ୍ନତ ନୀତି ଏବଂ ପାଣ୍ଠି ଦାବି କରିବା ପାଇଁ ଏକ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ଯାହା ଭୂମିହୀନତାକୁ ରୋକିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ। ବିଶ୍ୱ ଭୂମିହୀନ ଦିବସର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଗୃହହୀନମାନଙ୍କୁ ସହାୟତାର ହାତ ବଢେଇବା। ୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ, ଦେଶର ୧୭.୭୩ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଛାତ ନାହିଁ। ଏହା ଚିନ୍ତାଜନକ ବିଷୟ ଯେ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଅପେକ୍ଷା ସହରରେ ଭୂମିହୀନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଅଧିକ। ଦେଶର ରାଜଧାନୀ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଜନସଂଖ୍ୟାରେ ସର୍ବାଧିକ ଭୂମିହୀନ (୨୮୨) ଅଛନ୍ତି। ଜାଣନ୍ତୁ ଆପଣଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ ଭୂମିହୀନତାର ଅବସ୍ଥା କ’ଣ?
ଦେଶରେ ୬୮ ପ୍ରତିଶତ ଲୋକ ଗ୍ରାମରେ, ତଥାପି ସହରରେ ବେଘର ହୋଇଛନ୍ତି ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ :
୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ, ଦେଶରେ ୧୭.୭୩ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ଭୂମିହୀନ ଅଟନ୍ତି। ଦେଶର ୬୮ ପ୍ରତିଶତ ରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ଗ୍ରାମରେ ରୁହନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ସହର ତୁଳନାରେ ଭୂମିହୀନ ତଥା ବେଘରଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା କମ୍ ଅଟେ। ମୋଟ ୧୭.୭୩ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୮.୩୪ ଲକ୍ଷ ଭୂମିହୀନ ଲୋକ ଗାଁରେ ରୁହନ୍ତି। ଏଥି ସହିତ, ସହରଗୁଡିକରେ ଭୂମିହୀନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ୯.୩୮ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ରହିଛି।
ଦେଶର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟାର ୬୮ ପ୍ରତିଶତ ଲୋକ ଗ୍ରାମରେ ରହିଥାନ୍ତି। ମୋଟ ଭୂମିହୀନଙ୍କ ୪୭ ପ୍ରତିଶତ ଲୋକ ଗ୍ରାମରେ ବାସ କରନ୍ତି। ଏଥି ସହିତ ଦେଶର ଜନସଂଖ୍ୟାର ୩୧ ପ୍ରତିଶତ ଏବଂ ସମୁଦାୟ ଭୂମିହୀନ ଜନସଂଖ୍ୟାର ପ୍ରାୟ ୫୩ ପ୍ରତିଶତ ସହରରେ ବାସ କରନ୍ତି।
ଦିଲ୍ଲୀରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ବେଘର ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି :
ଏଥିସହିତ ଦେଶର ସର୍ବାଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ଭୂମିହୀନ ଲୋକ ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶରେ (୩.୨୯ ଲକ୍ଷ) ବାସ କରନ୍ତି। ମହାରାଷ୍ଟ୍ର (୨.୧୦ ଲକ୍ଷ), ରାଜସ୍ଥାନ (୧.୮ ଲକ୍ଷ), ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ (୧.୪୬ ଲକ୍ଷ) ଏବଂ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ (୧.୪୫ ଲକ୍ଷ), ଗୁଜୁରାଟ (୧.୪୪ ଲକ୍ଷ), ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ (୧.୩୪ ଲକ୍ଷ) ସେହି ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି ଯେଉଁଠାରେ ଏକ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ବେଘର ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି।
ଏଥି ସହିତ, ଯଦି ଆମେ ପ୍ରତି ଲକ୍ଷ ଜନସଂଖ୍ୟାରେ ଭୂମିହୀନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାକୁ ଦେଖିବା, ତେବେ ଦେଶର ରାଜଧାନୀ ଦିଲ୍ଲୀରେ ସର୍ବାଧିକ ଭୂମିହୀନ ଲୋକ (୨୮୨) ବାସ କରନ୍ତି। ଏହା ପରେ ରାଜସ୍ଥାନ (୨୬୫) ଏବଂ ଗୁଜୁରାଟ (୨୩୯) ନାଁ ଆସିଥାଏ। ଯେଉଁଠାରେ ଗୋଆ (୨୧୮), ହରିୟାଣା (୨୦୫), ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ (୨୦୨), ମହାରାଷ୍ଟ୍ର (୧୮୮), ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ (୧୭୨), ପଞ୍ଜାବ (୧୬୯), ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ (୧୬୫), ମଣିପୁର (୧୬୧), ଜାମ୍ମୁ କାଶ୍ମୀର (୧୫୨), ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ (୧୪୭) ସେହି ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଛି ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରତି ଲକ୍ଷ ଜନସଂଖ୍ୟାରେ ବାସହୀନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଜାତୀୟ ହାର (୧୪୬) ଠାରୁ ଅଧିକ ଅଟେ।
ସେହିପରି ଦେଶର ବଡ ରାଜ୍ୟଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରେ କେରଳ ପ୍ରତି ଲକ୍ଷ ଜନସଂଖ୍ୟାରେ ଭୂମିହୀନତା ସ୍ତରରେ ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛି। କେରଳରେ ପ୍ରତି ୧ ଲକ୍ଷ ଜନସଂଖ୍ୟାରେ କେବଳ ୧୪ ଜଣ ଭୂମିହୀନ ଅଟନ୍ତି। ଚଣ୍ଡିଗଡ଼ (୩୯), ଆସାମ (୪୧), ବିହାର (୪୫), ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ (୬୦), ତାମିଲନାଡୁ (୭୦), ଝାଡଖଣ୍ଡ (୭୧), ଓଡ଼ିଶା (୮୧), ତ୍ରିପୁରା (୯୦) ଏବଂ ଛତିଶଗଡ (୯୫) ଅନ୍ୟତମ। ସେହି କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡିକ ଅନ୍ତର୍ଭୂକ୍ତ କରେ ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରତି ଲକ୍ଷ ଜନସଂଖ୍ୟାରେ ଶହେରୁ କମ୍ ଲୋକ ଭୂମିହୀନ ଅଟନ୍ତି।
ଏଥିରେ ସୁଧାର ଆଣିବ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଆବାସ ଯୋଜନା :
୧୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ କରାଯାଇଥିବା ଜନଗଣନା ୨୦୧୦ ଆଧାରରେ ଏହି ସଂଖ୍ୟାଗୁଡିକ ଦର୍ଶାଯାଇଛି। ଏହା ସମ୍ଭବ ଯେ ନୂତନ ଜନଗଣନାରେ ଅବସ୍ଥା ଭଲ ଦେଖାଯାଇପାରେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ (୨.୪୬ କୋଟି) ଘର ନିର୍ମାଣ ୨୦୨୨ ସୁଦ୍ଧା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଗୃହ ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ ମନ୍ତ୍ର ଆୱାସ ଯୋଜନା ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଅନୁମୋଦନ ହୋଇଛି। ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ୮୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ଅର୍ଥାତ୍ ୨.୦୧ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଘର ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି। ସମାନ ସହରର ଜନସଂଖ୍ୟା ପାଇଁ ୧.୨୨ କୋଟି ଘର ଅନୁମୋଦନ ହୋଇଛି। ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ୫୧ ପ୍ରତିଶତ ଘର (୬୩.୨୭ ଲକ୍ଷ) ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି।
