କାହିଁକି ପାଳନ କରାଯାଏ ବିଶ୍ବ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଦୂରୀକରଣ ଦିବସ ? ଜାଣନ୍ତୁ ଏହାର ଇତିହାସ, ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ ଚଳିତବର୍ଷର ଥିମ
ଆଜି ବିଶ୍ବ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଦୂରୀକରଣ ଦିବସ । କରୋନା ଅବଧି ଏବଂ ରୁଷ-ୟୁକ୍ରେନ ଯୁଦ୍ଧ ଯୋଗୁଁ ଭାରତରେ ଗରିବଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବହୁତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି । କରୋନା ମହାମାରୀ ସମୟରେ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଗରିବ ଲୋକଙ୍କର ୬୦% ଲୋକ ହେଉଛନ୍ତି ଭାରତୀୟ। ଏକ ଅନୁସନ୍ଧାନ ଅନୁଯାୟୀ, ବେକାରୀ ବୃଦ୍ଧି ହେତୁ ଭାରତର ମଧ୍ୟବିତ୍ତରେ ୩୨ ନିୟୁତ ଲୋକ ହ୍ରାସ ପାଇଛନ୍ତି ଏବଂ ଗରୀବଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ସାଢେ ୭ ଲକ୍ଷରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି । ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କ କହିଛି ଯେ କୋଭିଡ -୧୯ କାରଣରୁ ୨୦୧୧ ସୁଦ୍ଧା ୧୫୦ ନିୟୁତ ଲୋକ ଦାରିଦ୍ର୍ୟର ଫାଶରେ ପଡ଼ିଯିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି ।
ମୁଖ୍ୟ ଆକର୍ଷଣ :
* ୨୨ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୯୨ରେ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ ପ୍ରତିବର୍ଷ ୧୭ ଅକ୍ଟୋବରରେ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଦୂରୀକରଣ ପାଇଁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଦିବସ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା।
* ଏହି ଦିନ ପ୍ରଥମେ ୧୯୮୭ ରେ ଫ୍ରାନ୍ସରେ ପାଳନ କରାଯାଇଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରାୟ ୧ଲକ୍ଷ ଲୋକ ମାନବିକ ଅଧିକାର ପାଇଁ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ ।
* ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଏଟିଡି ଚତୁର୍ଥ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଜୋସେଫ ରେନ୍ସକି ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।
* ୨୦୨୨-୨୦୧୩ ପାଇଁ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଦୂରୀକରଣ ପାଇଁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଦିବସର ବିଷୟବସ୍ତୁ ହେଉଛି ‘ବ୍ୟବହାରରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସମ୍ମାନ’ ।
* ଏହି ଦିନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଦୂରୀକରଣ ପାଇଁ କରାଯାଉଥିବା ପ୍ରୟାସ ବିଷୟରେ ବିଶ୍ୱ ସମ୍ପ୍ରଦାୟରେ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା।
* ଏହି ଦିନ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶ ଦ୍ୱାରା ଦାରିଦ୍ର୍ୟ, ବିକାଶ ତଥା ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଯୋଜନା ଦୂର କରିବାକୁ ପ୍ରୟାସ ଜାରି କରାଯାଇଛି ।
* ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଏମ୍ପିଆଇ ୨୦୨୧ ଅନୁଯାୟୀ, ୧୦୯ ଦେଶ ମଧ୍ୟରୁ ଭାରତ ୬୬ ତମ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛି ।
କାହିଁକି ପାଳନ କରାଯାଏ? :
ପ୍ରତିବର୍ଷ ୧୭ ଅକ୍ଟୋବର ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଦୂରୀକରଣ ପାଇଁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଦିବସ ଭାବରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ୨୨ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୯୨ରେ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ ପ୍ରତିବର୍ଷ ୧୭ ଅକ୍ଟୋବରକୁ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଦୂରୀକରଣ ପାଇଁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଦିବସ ଭାବରେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା। ଏହି ଦିନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଦୂରୀକରଣ ପାଇଁ କରାଯାଉଥିବା ପ୍ରୟାସ ବିଷୟରେ ବିଶ୍ୱ ସମ୍ପ୍ରଦାୟରେ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା।
କିଏ ଗରିବ ? :
ଦାରିଦ୍ର୍ୟକୁ ଏପରି ପରିସ୍ଥିତି ଭାବରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇପାରେ ଯେଉଁଥିରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି କିମ୍ବା ପରିବାର ଆର୍ଥିକ ସମ୍ବଳର ଉପଲବ୍ଧତା ନ ଥିବାରୁ ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନର ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ ଅଟନ୍ତି ।
ଇତିହାସ କ’ଣ? :
ମିଳିତ ଜାତିସଂଘର ସାଧାରଣ ସଭା ୨୨ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୯୨ ରେ ଏହାର ସଂକଳ୍ପ ୪୭/୧୯୬ ଗ୍ରହଣ କଲା ଏବଂ ୧୭ ଅକ୍ଟୋବରକୁ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଦୂରୀକରଣ ପାଇଁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଦିବସ ଭାବରେ ଘୋଷଣା କଲା। ଏହି ଦିନ ପ୍ରଥମେ ୧୯୮୭ ରେ ଫ୍ରାନ୍ସରେ ପାଳନ କରାଯାଇଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରାୟ ଏକ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ମାନବିକ ଅଧିକାର ପାଇଁ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ। ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଏଟିଡି ଚତୁର୍ଥ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଜୋସେଫ ରେନ୍ସକି ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।
ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କ’ଣ? :
ଏହି ଦିନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ କରାଯାଉଥିବା ପ୍ରୟାସ ବିଷୟରେ ବିଶ୍ୱ ସମ୍ପ୍ରଦାୟରେ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା । ଏହି ଦିନ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶ ଦ୍ୱାରା ଦାରିଦ୍ର୍ୟ, ବିକାଶ ତଥା ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଯୋଜନା ଦୂର କରିବାକୁ ପ୍ରୟାସ ଜାରି କରାଯାଇଛି ।
ଚଳିତବର୍ଷର ଥିମ୍ କ’ଣ? :
ଚଳିତବର୍ଷ (୨୦୨୨-୨୦୨୩) ପାଇଁ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଦୂରୀକରଣ ନିମନ୍ତେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଦିବସର ବିଷୟବସ୍ତୁ ହେଉଛି ‘ବ୍ୟବହାରରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସମ୍ମାନ’ ।
ମାନବିକ ସମ୍ମାନ ନିଜ ଭିତରେ ଏକ ମୌଳିକ ଅଧିକାର । ଏହା ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ମୌଳିକ ଅଧିକାରର ଆଧାର ମଧ୍ୟ ଗଠନ କରେ । ତେଣୁ ସମସ୍ତଙ୍କର “ସମ୍ମାନ” ରହିବା ଉଚିତ୍ । ଗରିବ ଲୋକମାନେ ସେମାନଙ୍କର “ସମ୍ମାନ” ରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ନିଜ ସମ୍ମାନ ସହିତ ଆପୋଷ ବୁଝାମଣା କରନ୍ତି ।
ଆଗକୁ ବଢ଼ିବା ଅର୍ଥ ପ୍ରକୃତି ସହିତ ଆମର ସମ୍ପର୍କକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବା, ଭେଦଭାବର ସଂରଚନାକୁ ଭାଙ୍ଗିବା ଏବଂ ମାନବିକ ଅଧିକାରର ନୈତିକ ଏବଂ ଆଇନଗତ ଡାଞ୍ଚାରେ ନିର୍ମାଣ କରିବା । ଆଗକୁ ବଞ୍ଚିବାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଦାରିଦ୍ର୍ୟରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ସକ୍ରିୟ ଭାବରେ ଉତ୍ସାହିତ ଏବଂ ବାହାରକୁ ଆସିବାକୁ ସମର୍ଥିତ ।
ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ହଙ୍ଗର ଇଣ୍ଡେକ୍ସ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ୨୦୨୨ ବର୍ଷ ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ ଭଲ ସଙ୍କେତ ନୁହେଁ। ୧୨୧ ଦେଶ ମଧ୍ୟରୁ ଭାରତ ୧୦୭ ତମ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛି । ଭାରତର ସ୍କୋର ହେଉଛି ୨୯.୧ ଯାହା ଏହାକୁ ‘ଗମ୍ଭୀର’ ବର୍ଗରେ ସ୍ଥାନିତ କରିଛି । ଭାରତର ମାନ୍ୟତା ଶ୍ରୀଲଙ୍କା (୬୪), ନେପାଳ (୮୧), ବାଂଲାଦେଶ (୮୪) ଏବଂ ପାକିସ୍ଥାନ (୯୯) ଠାରୁ ବହୁତ କମ୍ ରହିଛି । ଯୁଦ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ଆଫଗାନିସ୍ତାନ (୧୦୯) ହେଉଛି ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆର ଏକମାତ୍ର ଦେଶ ଯାହାର ସୂଚକାଙ୍କ ଭାରତ ତୁଳନାରେ ଖରାପ ଅଟେ।
