ଆଜି ହେଉଛି ବିଶ୍ୱ ହାବିଟାଟ ଡେ, ଜାଣନ୍ତୁ ଏହାର ଇତିହାସ ଓ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ
ଆଜି ହେଉଛି ବିଶ୍ୱ ବାସସ୍ଥାନ ଦିବସ। ଅକ୍ଟୋବର ପ୍ରଥମ ସୋମବାରରେ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ ଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ୱ ବାସସ୍ଥାନ ଦିବସ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଚଳିତ ବର୍ଷ ଆଜି ଅର୍ଥାତ ୨ ଅକ୍ଟୋବରରେ ପାଳନ କରାଯାଉଛି। ୧୯୮୫ ମସିହାରେ ଏହି ଦିନ ପାଳନ କରିବାକୁ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। ଯାହା ପରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏହା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଥିମ୍ ସ୍ଥିର କରାଯାଏ। ଏହି ଦିନ ପାଳନ କରିବାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ମଣିଷର ମୌଳିକ ଅଧିକାରକୁ ଚିହ୍ନିବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଆଶ୍ରୟ ଦେବା।
୧୯୮୬ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଏହି ଦିବସ ପାଳନ କରାଯାଇଥିଲା। ସେହି ବର୍ଷ ‘ଆଶ୍ରୟ ମୋର ଅଧିକାର’ ଥିମ ସହିତ ଏହି ଦିବସ ପାଳନ କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରତିବର୍ଷ ବିଶ୍ୱ ବାସସ୍ଥାନ ଦିବସ ନୂଆ ଥିମ ସହିତ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ। ପ୍ରତିବର୍ଷ ଅକ୍ଟୋବର ପ୍ରଥମ ସୋମବାରରେ ‘ବିଶ୍ୱ ବାସସ୍ଥାନ ଦିବସ’ ପାଳନ କରାଯାଏ | ମିଳିତ ଜାତିସଂଘର ସାଧାରଣ ସଭା ଦ୍ୱାରା ୧୯୮୫ ରେ ଏହି ଦିନର ଉତ୍ସବ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏହି ଦିନ, ଏକ ଭିନ୍ନ ଥିମ୍ ସ୍ଥିର କରାଯାଏ ଏବଂ ସେହି ଥିମ୍ ଅନୁଯାୟୀ ମାନବ ବସତିର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ।
ଏହି ବର୍ଷ ୨୦୨୩ ‘ବିଶ୍ୱ ବାସସ୍ଥାନ ଦିବସ’ର ବିଷୟବସ୍ତୁ ହେଉଛି ‘Resilient urban economies, Cities as drivers of growth and recovery’। ଯେଉଁଥିରେ ବାସିନ୍ଦାଙ୍କ ସୁବିଧା ପାଇଁ ଆମେ କିପରି ଆମର ଅର୍ଥନୀତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିପାରିବା ସେ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା ହେବ। ଚଳିତ ବର୍ଷର ‘ବିଶ୍ୱ ଅଭ୍ୟାସ ଦିବସ’ ବିଭିନ୍ନ ସହରର ହିତାଧିକାରୀଙ୍କୁ ଏକତ୍ରିତ କରିବା ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି ଯେ ବିଶ୍ୱରେ କୋଭିଡ-୧୯ର ନକାରାତ୍ମକ ଅର୍ଥନୈତିକ ସଙ୍କଟ ଏବଂ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ପରେ ସହରଗୁଡିକ ପୁନରୁଦ୍ଧାର ପାଇଁ କିପରି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇପାରିବେ ସେ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିବେ।
ଆଜି ଆର୍ଥିକ ଅବନତିର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଦିଗ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିବା ଏବଂ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଯାହା ସହରର ଅର୍ଥନୈତିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିପାରେ। ଋଣ ଚାପ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କଠିନ ବିଶ୍ୱ ଆର୍ଥିକ ପରିସ୍ଥିତିର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ସେମାନେ କିପରି ନିଜକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଛନ୍ତି ସେ ବିଷୟରେ ବିଭିନ୍ନ ସହର ମଧ୍ୟରେ ଅଭିଜ୍ଞତା ବାଣ୍ଟିବା।
ସହରୀ ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ୨୦୨୩ ଏକ ବିଶେଷ ଆହ୍ୱାନପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଷ। ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତିର ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହାର ପ୍ରାୟ ୨.୫। ୨.୫ ପ୍ରତିଶତକୁ ହ୍ରାସ ପାଉଛି। ଏଥର ଜାତୀୟ ଅର୍ଥନୀତିରେ ସହରଗୁଡିକର ଅବଦାନ ବହୁତ କମ୍ ଅଟେ। ଜାତୀୟ ଅର୍ଥନୀତିରେ ସହରଗୁଡିକର ଅବଦାନର ଆକାରକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଅନେକ ଦେଶର ଭବିଷ୍ୟତ ସେମାନଙ୍କ ସହରାଞ୍ଚଳର ଉତ୍ପାଦନ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହେବ। ସହରଗୁଡିକ ମୂଲ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଇଞ୍ଜିନ୍ ଯାହା ଅର୍ଥନୈତିକ ପୁନରୁଦ୍ଧାରକୁ ଚଲାଇଥାଏ। ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ପୁନରୁଦ୍ଧାରକୁ ସ୍ଥାୟୀ କରିବା ପାଇଁ, ଆମକୁ ଏପରି ସହର ଦରକାର ଯାହାକି ଭବିଷ୍ୟତର ଅର୍ଥନୈତିକ ସଙ୍କଟ ପାଇଁ ଅବଶୋଷଣ, ପୁନରୁଦ୍ଧାର ଏବଂ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରିପାରିବ। ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ସହର ବିଭିନ୍ନ ମଡେଲ ପ୍ରୟୋଗ କରି ଏହି ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରିସାରିଛନ୍ତି।
ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୈତିକ ଫୋରମ୍ ସହ ସହଭାଗିତାରେ ଜାତିସଂଘ-ହାବିଟାଟ୍ ବିଶ୍ୱାସ କରେ ଯେ ଏହି ମଡେଲଗୁଡିକ ସ୍ଥାନୀୟ ପୁଞ୍ଜି ବିନିଯୋଗ ପାଇଁ ବିଶ୍ୱ ଭାଗିଦାରୀ ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ଥାନୀୟ ହୋଇପାରିବ ଏବଂ ମାପ କରାଯାଇପାରିବ। ଯାହା ମାଧ୍ୟମରେ ସହର ଏବଂ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ପାଇଁ ବିଦ୍ୟମାନ ଅର୍ଥ ବଣ୍ଟନ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଆର୍ଥିକ ଢାଞ୍ଚା ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇପାରିବ।
